علوم تجربی نهم صفحه 90 - آزمایش کنید
هدف: بررسی آثار فشار هوا (۱)
وسایل و مواد لازم: قوطی حلبی، منبع گرما
روش اجرا:
۱- کمی آب درون قوطی بریزید و آن را روی منبع گرما قرار دهید.
۲- مدتی (حدود ۲ الی ۳ دقیقه) صبر کنید تا مقداری بخار آب از سر قوطی خارج شود.
۳- با احتیاط قوطی را از روی منبع گرما بردارید. سر قوطی را با درب مخصوص آن محکم ببندید (مراقب انگشتهای خود باشید!).
۴- پیشبینی کنید پس از سرد شدن قوطی، چه اتفاقی میافتد. استدلال خود را برای این پیشبینی بیان کنید.
۵- چند دقیقه صبر کنید تا قوطی خنک شود. مشاهده خود را بیان کنید. توضیح دهید که آیا نتیجه آزمایش با پیشبینی شما سازگار است.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 90 - آزمایش کنید
سلام به دوستان دانشمندم! این آزمایش یکی از جذابترین راهها برای مشاهده قدرت پنهان **فشار هوا** است.
**پاسخ گام ۴ (پیشبینی و استدلال):**
پیشبینی میشود که قوطی به شدت تغییر شکل داده و مچاله شود.
**استدلال:** وقتی آب درون قوطی میجوشد، بخار آب جایگزین هوای داخل قوطی میشود.
پس از بستن درب و سرد شدن، این بخار آب دوباره به مایع (تقطیر) تبدیل شده و حجم آن به شدت کم میشود.
در نتیجه در داخل قوطی یک **خلاء نسبی** ایجاد شده و فشار داخل بسیار کم میشود.
**پاسخ گام ۵ (مشاهده و نتیجهگیری):**
مشاهده میکنیم که قوطی از تمام جهتها فرو میرود و مچاله میشود.
این اتفاق به این دلیل است که **فشار هوای محیط** (اتمسفر) که از بیرون به قوطی وارد میشود، بسیار بیشتر از فشار ناچیز داخل آن است.
این اختلاف فشار باعث میشود هوای بیرون، دیوارههای قوطی را به سمت داخل فشار داده و آن را مچاله کند.
بنابراین نتیجه آزمایش کاملاً با پیشبینی ما سازگار است و وجود فشار هوا را به وضوح ثابت میکند.